Kazimierz Dolny jest niewielki – liczy niespełna 2,5 tysiąca mieszkańców. Jak na swoje rozmiary może się jednak pochwalić imponującą liczbą muzeów. Jesień i zima to idealny moment, by się w nich schować, zaszyć i spokojnie pozwiedzać. U nas „pogoda barowa” to jednocześnie „pogoda muzealna”. Choć prawda jest taka, że na wizytę w kazimierskich muzeach nie ma złej pory roku.
Muzeum Nadwiślańskie
Muzeum Nadwiślańskie to jedno z największych muzeów w regionie. Tworzy je aż sześć oddziałów – każdy inny, każdy wart uwagi. Ich różnorodność sprawia, że nawet odwiedzając kilka z nich jednego dnia, trudno o znużenie.
Kamienica Celejowska
Dawna kamienica mieszczańska przy ul. Senatorskiej to najstarszy z kazimierskich budynków muzealnych. Zachwyca elegancką fasadą z imponującą, wysoką attyką. Wnętrza kryją przede wszystkim zbiory malarstwa (oraz w mniejszym stopniu rzeźby) artystów związanych z kazimierską kolonią artystyczną.
To barwny świat słynnego Prusza i jego uczniów. Zobaczymy tu prace m.in. Leona Wyczółkowskiego, Bolesława Cybisa, Feliksa Topolskiego czy Zenona Kononowicza. Atmosfera przywodzi na myśl paryskie Montmartre i Montparnasse. Oprócz wystawy stałej prezentowane są tu również wystawy czasowe, a historię Kazimierza i kolonii artystycznej można poznać dzięki filmowi w formie hologramu.
Muzeum Sztuki Złotniczej
Muzeum mieści się w Gmachu Głównym Muzeum Nadwiślańskiego na kazimierskim Rynku. Zdecydowana większość zbiorów znajduje się w podziemiach kamienicy – i są to prawdziwe skarby. Kolekcja liczy blisko 2000 obiektów wykonanych z kruszców: historyczne srebra sakralne i stołowe oraz wyjątkowy zbiór współczesnej polskiej biżuterii artystycznej.
Prawdziwą perełką, unikatową w skali kraju, jest kompletny warsztat złotnika. Muzeum regularnie przygotowuje także interesujące wystawy czasowe.
Muzeum Przyrodnicze
Kazimierz Dolny leży na terenie Kazimierskiego Parku Krajobrazowego, a jego bogactwo przyrodnicze można poznać w oddziale przyrodniczym Muzeum Nadwiślańskiego. Mieści się on w najlepiej zachowanym kazimierskim spichlerzu przy ul. Puławskiej, którego wnętrza zachowały autentyczny charakter XVI-wiecznego magazynu zbożowego.
Na trzech kondygnacjach prezentowane są wystawy stałe i czasowe. Stałe ekspozycje opowiadają o Małopolskim Przełomie Wisły, kazimierskich wąwozach, świecie kredowego morza sprzed milionów lat oraz drzewach naszych lasów. Są tu klasyczne gabloty, dioramy, preparaty, filmy, gry edukacyjne oraz żywe eksponaty: akwarium, a w sezonie także mrowisko i ul. Szczególną popularnością wśród dzieci cieszą się wypchane zwierzęta – wszystkie pochodzą z wypadków lub ośrodków rehabilitacji dzikich zwierząt.
Muzeum prowadzi liczne zajęcia i warsztaty, realizuje projekty edukacyjne (m.in. „Kazimierska Wisła płynie”) i jest organizatorem Święta Jesieni.
Muzeum Dawnych Słowian
To jeden z najbardziej niezwykłych oddziałów muzeum. Tworzą go przede wszystkim archeolodzy, a jego siedzibą jest… otwarta przestrzeń. Muzeum mieści się na terenie słowiańskiego Grodziska Żmijowiska.
To muzeum bez biletów i godzin otwarcia – można tu przyjść o dowolnej porze dnia i nocy. Trzeba jednak pamiętać, że grodzisko strzegą rzeki Chodelka i Jankówka. A może także ktoś jeszcze?
Pracownicy muzeum prowadzą wykopaliska, zajmują się archeologią doświadczalną, oprowadzają po grodzisku, organizują warsztaty i wydarzenia edukacyjne oraz gromadzą zabytki pozyskane podczas badań. Szczególnie lubimy tu wracać podczas imprez takich jak Słowiańskie Babie Lato, Europejskie Dni Archeologii czy Spotkania z archeologią.
Dom Kuncewiczów
Kuncewiczówka to jedna z najsłynniejszych willi Kazimierza Dolnego. Zaprojektowana przez legendarnego architekta Karola Sicińskiego dla pisarskiej pary – Marii i Jerzego Kuncewiczów – była domem artystów, a w XXI wieku stała się literackim oddziałem Muzeum Nadwiślańskiego. Prowadzi do niej malownicza droga w wąwozie, który tworzy ulica Małachowskiego.
Muzeum opowiada o Kuncewiczach i o domu kazimierskim – typowej willi miasteczka. Zgodnie z ideą Marii Kuncewiczowej pozostaje też przestrzenią otwartą dla współczesnych twórców: odbywają się tu spotkania autorskie i wystawy.
To idealne miejsce, by zobaczyć, jak wyglądały wnętrza historycznego Kazimierza i poczuć jego niepowtarzalną atmosferę.
Dział Historii i Kultury Regionu
To najmłodszy oddział Muzeum Nadwiślańskiego. Gromadzi archiwalia i pamiątki związane z historią Kazimierza Dolnego oraz jego mieszkańcami. Jednym z najciekawszych elementów ekspozycji jest makieta miasta sprzed stu lat. Organizowane są tu także warsztaty, m.in. garncarskie.
Oddział mieści się w zabytkowym, drewnianym dworze z Gościeradowa z II połowy XVIII wieku, usytuowanym przy ul. Podzamcze.
Kazimierskie Muzeum Klocków
Kolekcja klocków LEGO zaczęła powstawać kilka lat temu i nieustannie się rozrasta. Muzeum mieści się w podziemiach kamienicy Pod Serduszkiem / Pod Garnuszkiem. Na parterze działa Knajpa Artystyczna, a kilka kroków w dół prowadzi do zupełnie innego świata – świata klockowej magii.
Na powierzchni 70 m² zobaczyć można zarówno klasyczne zestawy (Przyjaciele, Gwiezdne Wojny, Harry Potter), jak i imponującą makietę Kazimierza Dolnego zbudowaną z klocków LEGO. Miłośnicy klocków wychodzą stąd w siódmym niebie.
Dwór Michalaków
Przy ul. Nadrzecznej, w XVIII-wiecznym dworze, mieści się prywatne muzeum sztuki. Prezentowane są tu obrazy, meble i przedmioty związane z artystyczną rodziną Michalaków oraz z kazimierską kolonią artystyczną. Odbywają się tu również wystawy czasowe, w tym prezentacje twórczości Jana Michalaka – jednego z członków malarskiej rodziny.
